Gebruik en onderhoud van epoxy mallen - 10 praktische tips
Siliconen mallen zijn ideaal om creaties te maken van epoxy, jesmonite, kaarsvet en gips. Koop je een siliconen mal, dan wil je er natuurlijk zo lang mogelijk van genieten. In deze handleiding lees je hoe je een siliconen mal schoonmaakt, hoe je epoxyresten en glitters verwijdert, hoe je mallen opbergt en hoe je met goed onderhoud de levensduur van je siliconen mallen verlengt.
Hoe maak je een siliconen mal schoon?
De beste manier om een siliconen mal schoon te maken is gewoon met lauw water, een milde zeepje (afwasmiddel) en een zachte doek. Uitgeharde epoxyresten verwijder je met een plastic spatel of houten stokje, hardnekkige resten na 30 tot 60 minuten in de vriezer.
Gebruik liever geen agressieve oplosmiddelen, schuursponsjes, staalwol of scherpe voorwerpen: die beschadigen het oppervlak van de siliconen, waardoor epoxy juist aan de mal gaat hechten. Hieronder lees je alle tips op een rij.
In ons assortiment vind je meer dan 300 kleine en grote siliconen mallen voor epoxy, jesmonite en gips. Ze zijn gemaakt van hoogwaardige, flexibele siliconen en daardoor vaak herbruikbaar, mits je ze goed reinigt en bewaart.
Tip 1: Controleer je siliconen mal voor gebruik
Bij een nieuwe mal kunnen er nog ruwe randjes aan de mal zitten. Verwijder deze voorzichtig met een scherp hobbymesje of wrijf ze weg met je vingers, anders geven ze krassen in je creatie.
Heb je de mal al eerder gebruikt? Verwijder dan eerst de overtollige uitgeharde epoxy met een houten stokje of plastic spatel. Oefen niet te veel druk uit, anders beschadigt de mal. Warm water met een beetje afwasmiddel maakt loszittende resten makkelijker los.
Let op: gebruik geen aceton op een siliconen mal, tenzij je echt niet anders kan. Aceton droogt siliconen uit. Spoel de mal daarna altijd goed na met water en gooi resten epoxy en aceton weg via het chemisch afval.
Tip 2: Een vervormde mal weer in vorm krijgen
Siliconen mallen zijn flexibel en hoe dunner de mal des te flexibeler. Nadeel: een flexibele mal vervormt sneller door het gewicht van de epoxy, door onzorgvuldig opbergen of tijdens verzending.
Controleer voor het gieten altijd of je mal recht is. Een vervormde siliconen mal leg je een paar minuten in een teiltje met warm water (ongeveer 40 °C) en buig je daarna met je handen terug in vorm. Lukt dat niet? Vul de mal met warm water, verzwaar hem tijdelijk met een object of plak hem op een vlakke ondergrond.
Tip 3: Siliconen mal schoonmaken na epoxy
Met de juiste producten is het schoonmaken van je mal zo gedaan. Dit heb je nodig:
- Zachte doekje
- Lauw water en milde zeep of afwasmiddel
- Eventueel IPA (isopropylalcohol) bij verse epoxyresten
- Plakband of verpakkingstape voor stof en glitters
Gebruik bij voorkeur een plastic spatel of houten stokje om uitgeharde epoxy te verwijderen. Zitten er hardnekkige resten in de mal? Leg de mal dan 30 tot 60 minuten in de vriezer. De epoxy krimpt iets, waardoor de resten makkelijker loslaten zonder schade aan de mal. Spoel de mal na het reinigen goed af en laat hem drogen op een schone plek.
Let op: gebruik nooit schuursponsjes of staalwol op siliconen mallen. Die beschadigen het oppervlak onherstelbaar.
Tip 4: Glitters en pigmentpoeder uit een mal verwijderen
Met glitters of pigmentpoeder maak je je creatie helemaal af, maar ze blijven graag aan de siliconen mal plakken. Ga met een stuk tape, plakband of een kledingroller over de mal: alle glitters en stof blijven aan het plakgedeelte kleven. Babydoekjes zonder olie of alcohol werken ook goed om poederresten weg te halen zonder de mal uit te drogen.
Tip 5: Siliconen mallen opbergen
Berg siliconen mallen stofvrij op: in het gripzakje waarin de mal is geleverd of in plastic folie. Bewaar ze bij voorkeur in een plastic opbergbox, op een vlakke ondergrond en uit direct zonlicht, want UV-licht tast siliconen aan. Leg stukjes karton tussen de mallen om vervorming te voorkomen en stapel er niets zwaars bovenop.
Tip 6: Luchtbellen verwijderen zonder de mal te beschadigen
Veel makers verwijderen luchtbellen met een aansteker of gasbrander. Wees daar voorzichtig mee: kom je met de brander te dicht bij de randen van de mal, dan beschadig je de siliconen. Er ontstaan microbeschadigingen waardoor epoxy juist aan de mal gaat hechten en de mal dof wordt.
Zo verwijder je luchtbellen wel veilig:
- Laat de gemengde epoxy een paar minuten rusten voordat je giet.
- Verwarm de epoxy au bain-marie tot maximaal 40 °C voor het gieten.
- Spray met de Bubble Blaster op de epoxy; de luchtbellen knappen binnen enkele seconden. Niet te vaak, anders krijg je een waas.
- Gebruik een vacuümkamer (voor het mengen) of drukvat (tijdens het uitharden).
- Giet in dunne lagen: lagen dikker dan 1,5 cm vormen sneller luchtbellen.
Tip 7: Je creatie veilig uit de siliconen mal halen
Haal je creatie na het uitharden rustig uit de mal: maak eerst de rand los en verwijder daarna pas de hele mal. Rek de mal niet te ver uit, anders wordt de siliconen dof of ontstaan er scheurtjes en dat verkort de levensduur. Zit de creatie erg vast? Wrijf wat afwasmiddel met water langs de randen voor extra glijvermogen.
Tip 8: De epoxy zit vastgeplakt aan de mal
Zit epoxy, gips of jesmonite vast in de mal? Leg de mal 30 tot 60 minuten in de vriezer, dan komt het object los. Bij mallen zoals staafjes of potjes helpt ook een sopje van water en zeep. Blijft epoxy steeds plakken, vooral bij oudere mallen? Gebruik dan een release spray of een dun laagje siliconenolie.
Tip 9: Hoe lang gaat een siliconen mal mee?
Mallen hebben niet het eeuwige leven. Door gebruik worden ze kwetsbaarder: sommige mallen gaan 5 keer mee, andere 20 keer of meer. De premium siliconen mallen van itsOkay gaan over het algemeen langer mee dan standaard siliconen.
Trekt je mal krom door epoxyhars, gips, kaarsvet of jesmonite? Plak hem dan met dubbelzijdig tape op een vlakke ondergrond om hem nog een of twee keer te gebruiken. Blijft de mal uit vorm, dan is hij toe aan vervanging.
Wil je de levensduur verlengen? Wrijf je mal af en toe in met een dun laagje siliconenolie, laat het intrekken en veeg de mal schoon voordat je weer giet. Goed onderhoud houdt de mal soepel en in goede staat.
Tip 10: Een siliconen mal op de juiste manier ingieten
Weet vooraf hoe diep je mag gieten met de epoxyhars, jesmonite, kaarsvet of gips die je gebruikt. Dat is vooral belangrijk bij grote objecten zoals een vaas of bloempot. De maximale gietdiepte staat op de productpagina van de mal.
Epoxy krimpt iets tijdens het uitharden. Giet de mal daarom net iets voller, zodat er een bolling ontstaat tot net boven de randjes. Die krimpt vervolgens mooi vlak uit. Werk bij een stabiele temperatuur rond 20 °C en houd de juiste mengverhouding aan, anders hardt de epoxy niet goed uit en blijft hij plakken in de mal.
Let op: hoe dikker de laag, hoe meer warmte er ontstaat tijdens het uitharden. Houd je aan de aanbevolen maximale gietdiepte en giet grotere projecten in lagen.
Veelgestelde vragen over siliconen mallen
Kun je een siliconen mal in de vaatwasser doen?
Nee. De hoge temperatuur en agressieve vaatwastabletten drogen de siliconen uit. Was mallen eenvoudig met de hand in lauw sopje.
Hoe krijg je verse epoxy uit een siliconen mal?
Veeg verse vloeibare epoxy weg met keukenpapier en reinig de mal daarna met een doekje met IPA. Spoel af met water en laat drogen.
Waarom blijft epoxy plakken in mijn mal?
Meestal is het oppervlak van de mal beschadigd door een brander, schuurmiddel of scherp voorwerp, of is de mal oud. Ook een verkeerde mengverhouding zorgt voor plakkerige epoxy. Gebruik bij oudere mallen een release spray.
Meer informatie?
Heb je vragen over het werken met epoxy of het gebruik van siliconen mallen? Bij itsOkay werken meerdere experts, wij helpen je graag. Neem contact op met de klantenservice of neem een kijkje in het epoxy kenniscentrum. Alles in huis? Bestel voor 23.30u en je pakket ligt morgen op de mat.