10 tips voor het gebruik van epoxy op hout

Epoxy wordt veel gebruikt om hout te beschermen en tegelijkertijd te verfraaien. Met de juiste aanpak voorziet epoxy in een keiharde, duurzame en strakke afwerking. Een goede kwaliteit epoxy is belangrijk, maar minstens zo belangrijk zijn de juiste voorbereiding, het juiste gereedschap en een goede werkwijze.

In dit artikel deelt onze epoxy expert tien tips voor het voorbereiden en aanbrengen van epoxy op hout.

Tip 1: Omarm de natuurlijke imperfecties van hout

Bij het kiezen van hout wordt vaak gezocht naar perfectie, maar juist imperfecties maken hout zo bijzonder. Gaatjes, noesten, scheuren, barsten en knoesten veranderen met een epoxy in echte blikvangers. 

Epoxy staat prachtig op veel houtsoorten, zoals walnoot, esdoorn, olijf, kers en essen. Uiteindelijk is het belangrijkste dat je een houtsoort kiest met een nerf en kleur die jij mooi vindt en die past bij je project.

💡Tip: Houd er rekening mee dat epoxy de kleur van hout iets kan veranderen. Meestal wordt het hout iets donkerder en krijgt het een warmere uitstraling. Soms kan dit effect sterker zijn dan gewenst. Daarom is het slim om vooraf altijd een kleine test te doen. Maak het hout een beetje nat met water: dit laat ongeveer zien hoe donker het hout wordt met epoxy. Is het hout te donker geworden? Dan kun je het eerst sealen (afdichten) met een transparante dunne laag epoxy primer om de oorspronkelijke kleur beter te behouden.

Welke houtsoort je ook gebruikt, hout moet altijd kurkdroog zijn voordat je epoxy aanbrengt. Vocht in het hout kan zorgen voor slechte hechting, een onvolledige uitharding en problemen op de lange termijn. Hout zet uit en krimpt door temperatuur- en vochtverschillen, wat kan leiden tot scheuren in de epoxylaag.

Als je geen risico wilt lopen is het aan te raden om oven-gedroogd hout te gebruiken van een betrouwbare leverancier. Zelf hout aan de lucht laten drogen kan ook, maar dat kost veel tijd: gemiddeld één jaar per centimeter houtdikte. Als je zelf hout droogt, is een vochtmeter een goede investering. Streef naar een vochtpercentage van maximaal 12 procent, al kan dit per houtsoort iets verschillen.

 
💡Tip: Bewaar hout altijd binnenshuis, in een droge en stabiele omgeving, om vochtproblemen te voorkomen.

Wil je stap voor stap leren hoe je een epoxy coating op hout aanbrengt? Lees dan ook onze uitgebreide handleiding Epoxy coating aanbrengen op hout, waarin we het volledige proces eenvoudig uitleggen.

Tip 2: Bereid het hout goed voor: schuren, sealen, afplakken en waterpas leggen

Een goede voorbereiding van hout is essentieel voor een mooi eindresultaat. Begin met het verwijderen van vuil, stof en losse delen. Schuur eventuele vettige of wasachtige resten weg zodat de epoxy goed kan hechten. Verwijder ook losse stukjes hout of schors, anders kunnen deze tijdens het gieten kunnen loskomen en in de epoxy blijven drijven.

Het afsluiten van hout met een epoxy primer is een belangrijke stap. Hout is poreus en kan lucht afgeven en dat uit zich in zichtbare luchtbellen in epoxy. Daarnaast zuigt droog hout epoxy op als een spons, waardoor je meer epoxy nodig hebt en vaak meerdere lagen moet aanbrengen. Een primerlaag vormt een barrière die beide problemen voorkomt.

De afsluitende laag kan je met een dunne laag epoxy primer of een transparante houtsealer aanbrengen. Breng deze laag zo dun mogelijk aan met een epoxy kwast, foamroller of met handschoenen. Besteed extra aandacht aan scheuren, knoesten en open plekken. Wanneer de primer in het hout trekt, kan het nodig zijn om meerdere dunne lagen aan te brengen.
Is de primer droog aan de oppervlakte? Dan schuur je deze licht op met grof schuurpapier, bijvoorbeeld korrel 80. Maak het oppervlak stofvrij en breng daarna de definitieve epoxylaag aan.

Wil je niet schuren, dan kun je de volgende laag aanbrengen wanneer de eerste laag nog licht plakkerig is, meestal na drie tot vijf uur.

Als je knoesten of gaten wilt vullen met epoxyhars, draai het hout dan om zodat de onderzijde boven ligt. Plak alle openingen zorgvuldig af met stevige tape zoals epoxy tape en druk goed aan zodat de epoxy niet weglekt. Plak ook kleine gaatjes af. Eventueel kun je een stukje transparant kunststof gebruiken dat je met tape vastmaakt aan de onderkant.

Om druipers te voorkomen, kun je ook de onderzijde en randen van het hout afplakken met schilderstape. Eventuele hars die langs de randen loopt, wordt dan opgevangen door de tape en kan later eenvoudig worden verwijderd.

Tip 3: Bereid je werkplek goed voor en let op de temperatuur

Dek je werktafel en vloer af met plastic of kranten en leg de epoxy en het gereedschap klaar. Voor het bewerken van hout met epoxy heb je mengbekers, roerstokjes, brander, kwasten en nitril handschoenen nodig.

Het is ook handig om een schoonmaakmiddel met alcohol en keukenpapier bij de hand te hebben om druppels, morsen of gereedschap snel schoon te maken.

De temperatuur van je ruimte is enorm belangrijk bij het werken met epoxy. Epoxy houdt van warmte en reageert slecht op kou. Is de temperatuur te laag, dan kunnen er microbelletjes ontstaan, kan het oppervlak oneffen worden en in het ergste geval hardt de epoxy helemaal niet uit.

De ideale verwerkingstemperatuur van epoxy ligt tussen de 21 en 24 graden Celsius, zowel voor de ruimte als voor de epoxy zelf. Koude epoxy is dik, lastiger te mengen en kan een melkachtige uitstraling krijgen door kleine luchtbelletjes. Laat de epoxy daarom altijd eerst op kamertemperatuur komen voor je gaat gieten. Je kunt gesloten flessen ook voorzichtig in een teiltje warm water zetten om ze sneller op temperatuur te laten komen. Droog de flessen goed af voordat je ze opent. Houd er rekening mee dat opgewarmde epoxy iets sneller reageert en dus een kortere verwerkingstijd heeft.

Zorg voor een stabiel temperatuur blijft tijdens het uitharden. Temperatuurschommelingen kunnen zorgen voor putjes, ribbels of andere oppervlakteproblemen. 

Tip 4: Gebruik de juiste epoxy voor hout

Bij het coaten van hout is het belangrijk om een epoxy te gebruiken die sterk, duurzaam en veilig is. Een hoogwaardige epoxy zorgt niet alleen voor een mooi resultaat, maar beschermt het hout ook jarenlang tegen slijtage.

Een goede epoxy hardt uit tot een keiharde, heldere laag die bestand is tegen dagelijks gebruik. Dit is vooral belangrijk bij toepassingen zoals tafels, serveerplanken of werkbladen. Daarnaast is het belangrijk dat de epoxy bestand is tegen hitte, oliën, schoonmaakmiddelen etc.

Let ook goed op je eigen veiligheid. Lees altijd het etiket en het veiligheidsblad van de epoxy die je gebruikt, zodat je weet welke beschermingsmiddelen nodig zijn. Werk in een goed geventileerde ruimte en draag nitril handschoenen om huidcontact te voorkomen.

💡Tip: Voor hout dat in contact komt met voedsel is het essentieel dat je voedselveilige epoxy gebruikt. Alleen dan weet je zeker dat er geen schadelijke stoffen in voedsel kunnen terechtkomen. 

Tip 5: Meet en meng nauwkeurig

Houd altijd exact de mengverhouding aan die op de verpakking staat aangegeven. Meet de twee componenten zorgvuldig op een digitale weegschaal af en wijk hier niet van af. Meer verharder toevoegen om de uitharding te versnellen werkt averechts en leidt vaak tot een plakkerig resultaat.

Meng de epoxy minimaal vier minuten rustig door en schraap tijdens het mengen langs de randen en de bodem van de mengbeker. Door rustig te roeren voorkom je dat er onnodig veel lucht in de epoxy komt. Als je correct hebt gemeten en goed hebt gemengd, zal de epoxyhars zonder problemen uitharden.

Tip 6: Giet op het juiste moment

Na het mengen heb je een beperkte verwerkingstijd voordat de epoxy te dik wordt om goed te verwerken. Laat epoxy daarom niet onnodig in je mengbeker staan, want in grote massa warmt het sneller op en hardt het sneller uit. In sommige gevallen kan de epoxy zelfs plotseling uitharden.

Giet de epoxy zo snel mogelijk uit over het hout en verdeel het gelijkmatig met een spatel, kwast of met nitril handschoenen. Je kunt de epoxy tot aan de randen laten lopen of er licht overheen laten vloeien en de zijkanten vervolgens netjes afwerken.

Tip 7: Verwijder luchtbellen met een brander

Een gasbrander is het meest effectieve hulpmiddel om luchtbellen uit epoxy te verwijderen. Ga één of twee keer rustig over het oppervlak en houd voldoende afstand. De warmte laat de luchtbelletjes knappen, waardoor je een glad oppervlak krijgt.

Controleer na het gebruik van de brander op het oppervlak nogmaals op eventuele luchtbellen en verwijder de laatste luchtbellen of stofdeeltjes voorzichtig met een tandenstoker of satéprikker. 

💡Tip: Gebruik de brander niet te lang of te dicht op het oppervlak. Te veel hitte kan vergeling, rimpels of andere optische problemen veroorzaken.

Tip 8: Bescherm het project tegen stof

Tijdens het uitharden is epoxy gevoelig voor stof, haren en insecten. Dek je project daarom altijd af. Voor kleinere projecten is een schone kartonnen doos of plastic bak ideaal. Voor grotere projecten kun je een soort tent maken met folie, zolang het afdekmateriaal het oppervlak maar niet raakt.

Tip 9: Laat de epoxy volledig uitharden

Epoxy moet volledig uitharden voordat het project gebruikt kan worden. Na ongeveer 24 uur is het oppervlak meestal droog en stevig, maar pas na meerdere dagen is de epoxy giethars volledig uitgehard en op sterkte. Pas daarna is het oppervlak geschikt voor intensief gebruik en eventueel voedselcontact.

De uithardingstijd is sterk afhankelijk van de temperatuur. Is het te koud, dan verloopt het proces trager. Is de epoxy na 24 uur nog kleverig, verhoog dan de temperatuur. Blijft het oppervlak plakkerig, dan is de chemische reactie waarschijnlijk niet goed verlopen en zal de epoxy niet verder uitharden.

Tip 10: Oppervlaktefouten herstellen

Soms ontstaan er na het uitharden kleine oneffenheden, zoals ribbels, luchtbellen, stofdeeltjes, doffe plekken of kraters. Gelukkig is dit meestal goed te herstellen. Schuur het oppervlak volledig egaal en breng vervolgens een nieuwe epoxylaag aan.
Zie voor meer informatie ook het artikel "Epoxy putjes, kraters en ribbels: oorzaak & oplossing".

Plaatselijk bijwerken raden onze epoxy experts af, omdat het vrijwel onmogelijk is om dit onzichtbaar te doen. Het advies is om het oppervlakte licht op te schuren tot de oneffenheden weg zijn en hierna een nieuwe laag te gieten. Hierdoor krijg je weer een strak en gelijkmatig eindresultaat. Je kunt het oppervlakte hierna indien nodig nog polijsten.

Met de juiste voorbereiding, nauwkeurig werken en voldoende geduld is epoxy op hout een prachtige manier om je project te beschermen en te verfraaien. Door bovenstaande stappen te volgen, creëer je een sterke, duurzame en professionele afwerking waar je jarenlang plezier van hebt.

Meer informatie?

Heb je vragen over het aanbrengen van epoxy aanbrengen op hout of andere projecten? Bij itsOkay werken meerdere epoxy experts met allemaal hun eigen expertise. Wij helpen je graag. Neem contact op met de klantenservice van itsOkay of neem een kijkje in het Epoxy kenniscentrum.