Wil je stap voor stap leren hoe je zelf een kom van hout en epoxy maakt? Lees dan ook onze uitgebreide blog waarin we het volledige proces uitleggen, van gieten tot draaien en afwerken.
Houtdraaien met epoxy - handleiding
Als je eenmaal met houtdraaien bezig bent, kom je vanzelf epoxy tegen. Die epoxy/acryl pennen, die hybrids, kommen met kleur en contrast… het ziet er strak uit toch?
Ik werk al jaren met hout en epoxy en ik kan je dit meegeven: epoxy draaien is niet moeilijk, maar je moet het wel anders aanpakken dan hout. Hout vergeeft meer. Epoxy kan, als je te hard of te snel gaat, uitbreken alsof het glas is.
Wat is houtdraaien met epoxy?
In de basis is het simpel: je giet hout + epoxy en je laat dit uitharden. Daarna draai je dit op de draaibank in vorm.
Het belangrijkste waar je bijna altijd op terugkomt is dit: als het warm wordt, draai je te snel, is je beitel bot of duw je te hard (vaak omdat je beitel bot is). Warmte komt niet alleen van het draaien, maar ook van het schuren. Te lang op één plek = warmte = ellende.
Welke epoxy is het beste voor houtdraaien?
Een veelgehoorde vraag is welke epoxy nu het prettigst werkt voor houtdraaien. Uit praktijkervaring blijkt dat de Grote Gietingen Epoxy van UltraEpoxy (Deep Pour epoxy) hier het meest geschikt voor is.
Belangrijk daarbij is hoe je giet. In plaats van alles in één keer te gieten, werkt het beter om in lagen te werken. Door telkens ongeveer 4-5 cm te gieten en na ongeveer een uur de volgende laag toe te voegen, voorkom je problemen zoals grote luchtbellen, spanningen en zelfs scheuren in de epoxy of het hout. In één keer gieten geeft meer risico op barsten en onregelmatigheden.
Na het gieten laat je het werkstuk een paar dagen rustig uitharden. In de praktijk wordt vaak ongeveer drie dagen aangehouden. Op de vierde dag is de epoxy meestal hard genoeg om te draaien, maar nog niet zó hard dat het materiaal bros wordt. Wacht je te lang, bijvoorbeeld een week of langer, dan kan epoxy juist erg hard worden en merkbaar lastiger strak te draaien en glad af te werken.
Ook de voorbereiding van het hout speelt mee. Zorg dat het hout schoon is, droog en ontdaan van schors. Vuil, losse delen of schors kunnen lucht vasthouden en zorgen later voor problemen tijdens het draaien.
Tevreden klant Wilfried werkt met itsOkay epoxy
Een mooi praktijkvoorbeeld is onze klant Wilfried. Hij werkt al langere tijd met epoxy en gebruikt voor zijn houtdraai-projecten vrijwel altijd onze Grote gietingen epoxy. Hieronder zie je een aantal creaties die hij met deze epoxy heeft gemaakt.
Hoeveel hout & hoeveel epoxy gebruik je?
Je kunt een kom maken die gemaakt is van half hout en half epoxy. Je kunt ook een groot stuk hout splijten en de gaten vullen gieten met epoxy. Wat jij wilt.
Hoe dun je kunt draaien, hangt vooral af van het formaat van je werkstuk.
- Bij kleine projecten, zoals een pen, kun je met een penbuisje als steun vrij dun draaien, soms rond de 1 mm.
- Zonder zo’n steun is 3 á 4 mm veiliger.
- Als je een grote kom of vaas gaat maken is het verstandig om meer materiaal te laten staan. Vaak wordt 1 tot 2 cm als minimale dikte aangehouden.
- Draai je epoxy te dun, dan kan het later vervormen of zelfs doorzakken.
Hoe groter je project, hoe dikker je het laat. Begin liever iets te dik. Dunner maken kan altijd nog, maar herstellen na scheuren en barsten is lastig.
Waarom epoxy kan splinteren/breken
Het splinteren of brokkelen van epoxy betekend dat er tijdens het draaien kleine stukjes loslaten. Je ziet dan putjes, gaatjes, scheuren of ruwe randjes. Het oppervlak ziet er dan niet meer glad en egaal uit.
Dit gebeurt vooral in de ruwe fase, wanneer je blank nog niet rond is en gaat trillen. Epoxy houdt daar niet van.
Eventuele oorzaken:
- Te agressief draaien (te veel materiaal in één keer)
- Gereedschap wat niet scherp genoeg is
- Epoxy wat heel hard en/of bros is of onvoldoende is uitgehard
- Trillingen
De juiste snelheid (RPM)
Veel beginners denken dat bij het draaien van epoxy langzaam draaien veiliger is, maar bij epoxy is dat niet altijd het geval. Als je te langzaam draait, kan epoxy juist sneller scheuren of splinteren.
Begin rustig wanneer je project nog niet rond is en uit balans draait. Dat voorkomt trillingen. Zodra je kunstwerk mooi rond en stabiel loopt, werkt epoxy vaak beter op een hogere snelheid.
Een voorbeeld:
- Start rond 500 rpm als je kunstwerk nog uit balans is
- Is het werkstuk rond? Dan kun je de snelheid verhogen voor een schonere snede
- Voor een kom ligt een fijne werksnelheid vaak rond 1500-1800 rpm
- Bij pennen en kleine blanks wordt vaak 2500-3500 rpm gebruikt
Begin dus langzaam als het nodig is en zodra het kan, geeft een hogere snelheid meestal een mooier resultaat. Werk altijd gecontroleerd en kies alleen de juiste snelheid die veilig is voor jouw draaibank en project.
Gereedschap en techniek bij houtdraaien
Bij het draaien van epoxy worden vaak twee soorten gereedschappen gebruikt: HSS (staal) en carbide. Beide kunnen goed werken, zolang t' maar scherp is.
Belangrijke tips:
- werk met scherp gereedschap
- zet zo min mogelijk druk
- zorg voor controle over je snede
Epoxy laat zich niet forceren. Hoe lichter je snede, hoe beter het resultaat.
Negatieve snijhoek (negative rake)
Gereedschap met een negatieve snijhoek werkt bij epoxy rustiger. Het materiaal wordt meer gesneden dan geschraapt, waardoor het minder snel breekt of splintert.
Dit doe je als volgt:
- Zet de beitelsteun iets hoger
- het gereedschap onder een kleine hoek aan te bieden
- niet recht erop af te gaan, maar iets “van de zijkant” te snijden
Zo voorkom je dat de epoxy ineens “pakt” en uitbreekt.
Tips tijdens het draaien van epoxy en hout
Een paar tips die in de praktijk verschil kunnen maken:
- maak de blank eerst zo rond mogelijk voordat je echt vorm gaat geven
- neem heel lichte passes tot het oppervlak rustig wordt
- bij sommige epoxy’s werken ronde carbide tips prettiger dan scherpe hoeken, omdat die minder snel happen
Nat schuren en afwerken
Nat schuren zorgt ervoor dat het oppervlak minder warm wordt en dat epoxy mooier en gelijkmatiger wordt afgewerkt.
Een veelgebruikte aanpak is om eerst droog te schuren tot een fijne korrel waterproof schuurpapier zoals 400. Daarna wordt nat verder geschuurd met steeds fijnere korrels. Wie een hoge glans wil, kan nog verder schuren met zeer fijne korrel of polijstmiddel.
Polijsten op de draaibank
Polijsten kan je op de draaibank doen. Je laat je creatie draaien en brengt polijstpasta aan met een doek of textiel. Een andere methode is om een polijstschijf in de draaibank te spannen en het werkstuk daar rustig tegenaan te houden. Met geduld en een gelijkmatige beweging krijgt epoxy zo een glad en helder oppervlak.
Helder epoxy polijsten: echt transparant krijgen
Wil je epoxy echt kraakhelder krijgen, dan komt het vooral neer op goed schuren en polijsten. De werkwijze is als bolgt:
- Schuur in stappen van grof naar fijn (bijvoorbeeld van korrel 180 → 320 → 400 → 600)
- Daarna fijner werken met Micromesh (dit zijn kristallen met een veerkrachtige laag omgeven)
- Nat schuren helpt om warmte te beperken en geeft een mooier resultaat
- Polijsten kan met een polijstpasta tot de epoxy weer glanst
Sommige houtdraaiers kiezen er na het schuren voor om een dunne afwerklaag aan te brengen (zoals een dunne laag epoxy of matte lak) in plaats van te polijsten.
Voorbeeld: een kom van hout en epoxy
Een leuke manier om te beginnen is om resthout in epoxy te gieten en daar een kom van te draaien.
Kort stappenplan:
- Je kunt een plastic emmer of bak gebruiken als mal
- resthout rondom een blok hout (scheelt epoxy)
- epoxy mengen, kleurpigment toevoegen, rustig roeren
- gieten en minimaal 3-7 dagen laten uitharden
- op de draaibank: langzaam starten, daarna sneller zodra het rond wordt
- met draaibeitels de epoxy mooi strak maken, daarna schuren tot korrel 600 en verder afwerken
Veelvoorkomende problemen oplossen
Epoxy draaien is prima te doen, maar vraagt een andere aanpak dan hout. Epoxy is hard, maar tegelijk gevoelig voor warmte, druk en trillingen. Als die niet goed onder controle zijn, gaat epoxy al snel chippen of splinteren.
In de praktijk ontstaat dit meestal doordat de epoxy te warm wordt. Dat gebeurt wanneer:
- je te snel draait
- je met gereedschap werkt wat niet scherp is
- je teveel druk zet
Warme epoxy wordt eerst wat zacht en breekt daarna juist bros. Het materiaal wordt dan niet netjes gesneden, maar er breken kleine stukjes af.
Werk daarom altijd met lichte snedes, houd gereedschap scherp, draai rustig en gecontroleerd.
Ook het gereedschap zelf maakt veel verschil. Gereedschap met een negatieve snijhoek werkt merkbaar rustiger op epoxy, vooral in de ruwe fase, en verkleint de kans op scheuren of brokkelen aanzienlijk.
Tot slot is stabiliteit belangrijk. Zet de beitelsteun zo dicht mogelijk op je werkstuk en maak het eerst goed rond voordat je vorm gaat geven. Trillingen zorgen ervoor dat epoxy sneller afbrokkelt en onrustig draait.
Kort gezegd: als epoxy splintert werk je meestal te snel, te grof of met gereedschap wat niet scherp genoeg is. Rustig werken, controle en scherp gereedschap maakt het verschil.
Meer informatie over houtdraaien van epoxy?
Heb je vragen over houtdraaien met epoxy, over welke epoxy geschikt is, hoe je chippen voorkomt of hoe je helder epoxy strak polijst? Stuur ons gerust een berichtje. Onze epoxy-experts denken graag met je mee.